Corona en dementie: interview met een Groningse neuroloog

Fransje Reesink Alzheimer Centrum Groningen - UMCG Alzheimerfonds
Dr. F. E. (Fransje) Reesink van het Alzheimer Centrum Groningen UMCG en het Ommelander Ziekenhuis. Geïnterviewd door het UMCG Alzheimerfonds

Wat gebeurt er als je dementie hebt– en vervolgens wordt besmet met corona? Mensen met dementie leven van moment tot moment, routine is hun beste vriend. Iets buitengewoons kan voor veel opschudding zorgen. Corona is voor iedereen al een uitzonderlijke situatie, maar voor iemand met dementie extra moeilijk. Dokter Fransje Reesink, neuroloog bij het Alzheimer Centrum Groningen UMCG en Ommelander Ziekenhuis, heeft van dichtbij meegemaakt wat voor impact corona heeft op mensen. Met en zonder dementie.  

Veel ouderen, de knik ligt bij ongeveer 70 jaar, konden niet meer naar de IC. De kans dat men dan een ic-opname overleefd en daarna succesvol revalideert is zeer laag. Wel hadden zij dringend zorg nodig. In het zuiden was er nood aan de man, de ziekenhuizen zaten aan hun maximale capaciteit. Overplaatsen naar andere ziekenhuizen in Nederland leek een logische stap. “Het ging allemaal heel snel.”, vertelt dokter Reesink. “In één keer werden bijna 40 patiënten uit Zuid-Nederland naar het Ommelander Ziekenhuis gebracht.  Een ding was zeker: de mensen waren er slecht aan toe. Gelukkig hadden ziekenhuizen in het noorden nog plek.”

Verplaatsing coronapatiënt van zuiden naar Groningen. - UMCG Alzheimerfonds
Veel coronapatiënten zijn overgeplaatst vanuit het zuiden van Nederland verplaatst, onder andere naar Groningen.
Bron: Volkskrant.nl

“Mensen deden hun ogen open en waren opeens in Groningen”

Onherkenbare gezichten
Sommige patiënten waren zo ziek, dat ze niet eens doorhadden dat ze naar het noorden waren overgeplaatst. Het kwam voor dat mensen hun ogen open deden en opeens in Groningen waren. Dokter Reesink: “Voor mensen met een cognitieve beperking was de overplaatsing extra beangstigend. Mensen met dementie hebben vaak geen overzicht over de situatie en snappen dan ook niet wat er gebeurd. Gezichten zijn onherkenbaar door de beschermingspakken en familie mocht door besmettingsgevaar niet aanwezig zijn.”

Het Ommelander Ziekenhuis Groningen
Het Ommelander Ziekenhuis Groningen

Risico’s
“Het meest schrijnende geval was een oud-hoogleraar met dementie.  Hij zat vier uur in de ambulance voor de reis van Brabant naar Groningen. Tijdens de rit kreeg hij een psychose.” Bij een psychose raakt iemand onder andere de grip op de realiteit kwijt. “Meneer was argwanend en paranoïde geworden. En dit terwijl hij levensbedreigend ziek was en geen familie bij zich had. Gelukkig kwam hij er later uit en is hij weken later zelfs genezen van corona. Dit had alleen heel anders kunnen aflopen. Het overplaatsen van mensen is zeker niet zonder risico!”

“Je wilt iedereen beter maken, maar denk goed na of de risico’s het waard zijn”

Lachen om dialecten
Er waren ook luchtigere momenten. “Mensen met een cognitieve stoornis vallen vaak terug op de taal die ze als kind het eerste hebben geleerd.  Wat me nog scherp bijstaat is een meneer die licht dementerend was.  Hij kwam uit het Zuiden van Nederland. Hij riep altijd ‘Houdoe!’ en de Groningse verpleegkundigen antwoordden vervolgens met ‘moi eem!’, vertelt Reesink lachend. “Normaal gesproken komen dit soort situaties bijna niet voor. Nu door de verplaatsingen wel.”

Goede bedoelingen
Dokter Reesink vertelt dat we veel hebben geleerd van deze golf. Wel moeten beleidsmakers zich goed realiseren dat het overplaatsen van patiënten heel zwaar is. “Het gaat tegen je natuur in. Je wilt iedereen beter maken. Alleen doen goede bedoelingen soms meer kwaad dan goed. Bij ouderen en vooral bij dementerenden, moet de afweging gemaakt worden of hen verplaatsen en laten opnemen het waard is.”

Facebooktwitter